هج فاند (Hedge Fund) یا صندوق پوشش ریسک چیست؟

زمان مطالعه: 6 دقیقه

هج فاند (Hedge Fund) یا صندوق پوشش ریسک نوعی صندوق سرمایه‌گذاری تلفیقی با مشارکت محدود سرمایه‌گذاران خصوصی است که پول آن‌ها توسط مدیران حرفه‌ای مدیریت می‌شود. این مدیران از طیف گسترده‌ای از استراتژی‌ها مانند لوریج و تجارت دارایی‌های غیرسنتی برای کسب بازده سرمایه‌گذاری بالاتر از حد متوسط استفاده می‌کنند. سرمایه‌گذاری در صندوق‌های پوشش ریسک اغلب یک آلترناتیو پرریسک در نظر گرفته می‌شوند و معمولاً به حداقل سرمایه‌گذاری یا ثروت خالص بالایی نیاز دارد. هج فاند‌ها معمولاً سرمایه‌گذاران ثروتمند را هدف قرار می‌دهند. سرمایه سرمایه‌گذاران صندوق‌های پوشش ریسک به طور معمول برای یک سال قبل از فروش سهام و برداشت وجوه مسدود می‌شود. با پراپ فرم فانددمکس همراه باشید.

هج فاند چیست؟

هج فاند به یک ابزار سرمایه‌گذاری با وجوه ادغام‌شده اشاره دارد که با استراتژی‌های مختلف برای کسب بازده بالاتر از میانگین بازار مدیریت می‌شود. مدیر صندوق از استراتژی‌های مدیریت پوششی برای محافظت از دارایی‌های صندوق در مقابل ریسک استفاده می‌کند.

صندوق‌های پوششی به عنوان سرمایه‌گذاری جایگزین در نظر گرفته می‌شوند. توانایی هج فاندها در استفاده از اهرم و تکنیک‌های پیچیده، آن‌ها را از صندوق‌های سرمایه‌گذاری متداول موجود در بازارهای خرده‌فروشی (ETF) متمایز می‌کند. صندوق‌های پوشش ریسک عموماً در دارایی‌های نسبتاً نقدشونده سرمایه‌گذاری می‌کنند. آن‌ها به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دهند که به صورت دوره‌ای بر اساس ارزش خالص دارایی‌های صندوق برداشت وجه انجام دهند.

مدیران صندوق این کار را با سرمایه‌گذاری بخشی از دارایی‌های صندوق در اوراق بهاداری انجام می‌دهند که قیمت آن‌ها در جهت مخالف دارایی‌های اصلی صندوق حرکت می‌کند. از نظر تئوری، اگر قیمت دارایی‌های اصلی صندوق افت کند، قیمت اوراق بهاداری که به عنوان پوشش محافظتی عمل می‌کند، باید افزایش یابد. در نتیجه، استراتژی پوششی می‌تواند زیان دارایی‌های اصلی را جبران کند.

ریسک هج فاند

صندوق‌های پوشش ریسک از استراتژی‌های پرریسک، لوریج و اوراق بهادار مشتقه مانند قراردادهای اختیار معامله و قراردادهای آتی استفاده می‌کنند. بنابراین، سرمایه‌گذار در یک هج فاند معمولاً به عنوان یک سرمایه‌گذار معتبر در نظر گرفته می‌شود. این بدان معناست که آن‌ها حداقل سطح درآمد یا دارایی لازم را دارند. سرمایه‌گذاران صندوق‌های پوشش ریسک معمولاً سرمایه‌گذاران نهادی مانند صندوق‌های بازنشستگی، شرکت‌های بیمه و افراد ثروتمند هستند.

سرمایه‌گذاری در هج فاندها یک سرمایه‌گذاری غیرنقدشونده تلقی می‌شود، زیرا این صندوق‌ها اغلب از سرمایه‌گذاران می‌خواهند که حداقل یک سال پول خود را نزد صندوق نگه دارند. این دوره زمانی را دوره خواب سرمایه (Lock-up) می‌نامند. برداشت از این صندوق‌ها نیز ممکن است فقط در فواصل زمانی معین مانند دوره سه ماهه یا مثلاً سالانه اتفاق بیفتد.

بیشتر بخوانید: هج کردن در فارکس

انواع هج فاند

چهار نوع رایج صندوق‌های پوشش ریسک عبارتند از:

1. هج فاند کلان جهانی: صندوق‌های پوشش ریسک کلان جهانی (Global Marco Hedge Fund) به طور فعال مدیریت می‌شوند و تلاش می‌کنند که از نوسانات گسترده بازار ناشی از رویدادهای سیاسی یا اقتصادی سود ببرند.
2. هج فاند سهام: صندوق‌های پوشش ریسک سهام (Equity Hedge Fund) ممکن است جهانی یا مختص یک کشور باشند و در سهام پرسود سرمایه‌گذاری می‌کنند. در این صندوق‌ها، برای مقابله با رکود در بازارهای سهام، از باز کردن پوزیشن‌های شورت در بازار سهام یا شاخص‌های سهام با ارزش بیش از حد به عنوان استراتژی پوششی استفاده می‌شود.
3. هج فاند با ارزش نسبی: صندوق‌های پوشش ریسک با ارزش نسبی (Relative Value Hedge Fund) به دنبال بهره‌برداری از تفاوت‌های موقت در قیمت اوراق بهادار مرتبط، با بهره‌گیری از ناکارآمدی‌های قیمت یا اسپرد، هستند.
4. هج فاند با مدیریت فعال: صندوق‌های پوشش ریسک با مدیریت فعال (Activist Hedge Fund) به دنبال سرمایه‌گذاری در کسب و کارها و انجام اقداماتی هستند که قیمت سهام را افزایش می‌دهد، مانند درخواست از شرکت‌ها برای کاهش هزینه‌ها، تجدید ساختار دارایی‌ها یا تغییر هیئت مدیره.

استراتژی هج فاند

استراتژی‌های هج فاند طیف گسترده‌ای از فلسفه‌های تحمل ریسک و سرمایه‌گذاری را شامل می‌شوند. این استراتژی‌ها شامل مجموعه وسیعی از سرمایه‌گذاری‌ها، از جمله اوراق بدهی و سهام، کالاها، ارزها، ابزارهای مشتقه و املاک و مستغلات هستند. استراتژی‌های هج فاند رایج بر اساس سبک سرمایه‌گذاری مدیر صندوق طبقه‌بندی می‌شوند.

• استراتژی هج فاند لانگ/شورت که به وسیله آن سرمایه‌گذاران بر اساس ارزش‌گذاری نسبی دو شرکت رقیب در یک صنعت، پوزیشن‌های لانگ و شورت باز می‌کنند.
• استراتژی هج فاند با درآمد ثابت که با هدف حفظ سرمایه به کار برده می‌شود و بازده ثابتی با حداقل نوسانات ماهانه دارد.
• استراتژی هج فاند رویداد محور که از قیمت‌گذاری نادرست موقت سهام که ناشی از رویدادهای شرکتی مانند تجدبد ساختار، ادغام، ورشکستگی یا تصاحب مالکیت است، سود می‌برد.

مزایا و معایب صندوق پوشش ریسک

صندوق پوشش ریسک می‌تواند ابزاری قدرتمند برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای باشد که به‌دنبال بازدهی بالا و تنوع در سرمایه‌گذاری هستند؛ اما برای سرمایه‌گذاران عادی به‌دلیل ریسک بالا، پیچیدگی، و هزینه‌های زیاد، گزینه‌ی مناسبی محسوب نمی‌شود. صندوق‌های پوشش ریسک نیز مانند هر نوع ابزار مالی، مزایا و معایب خاص خود را دارند. در ادامه، مزایا و معایب صندوق پوشش ریسک را بررسی می‌کنیم.

مزایای صندوق پوشش ریسک

• بازدهی بالقوه بالا: یکی از مهم‌ترین مزایای صندوق‌های پوشش ریسک، امکان دستیابی به بازدهی فراتر از میانگین بازار است. این صندوق‌ها معمولاً از استراتژی‌های پیشرفته و متنوع برای کسب سود در شرایط مختلف اقتصادی استفاده می‌کنند.
• قابلیت کسب سود در بازارهای صعودی و نزولی: برخلاف بسیاری از ابزارهای سرمایه‌گذاری سنتی، صندوق‌های پوشش ریسک می‌توانند حتی در زمان کاهش قیمت‌ها نیز سودآوری داشته باشند؛ زیرا از تکنیک‌هایی مانند فروش استقراضی و معاملات مشتقه بهره می‌برند.
• مدیریت حرفه‌ای و انعطاف‌پذیر: مدیران این صندوق‌ها معمولاً از تجربه و دانش بالایی در زمینه تحلیل مالی، مدیریت ریسک و استراتژی‌های سرمایه‌گذاری برخوردار هستند. این امر موجب می‌شود تا تصمیم‌گیری‌ها به‌صورت پویا و متناسب با شرایط بازار انجام گیرد.
• تنوع در استراتژی و دارایی‌ها: استفاده از انواع دارایی‌ها مانند سهام، اوراق قرضه، کالا، ارز و ابزارهای مشتقه، ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش داده و بازدهی بالقوه را افزایش می‌دهد.

معایب صندوق پوشش ریسک

• ریسک بالا و پیچیدگی زیاد: به‌دلیل استفاده از اهرم‌های مالی و استراتژی‌های پرریسک، احتمال زیان‌های سنگین در شرایط نامناسب بازار وجود دارد. این ویژگی باعث می‌شود صندوق‌های پوشش ریسک بیشتر مناسب سرمایه‌گذاران حرفه‌ای باشند.
• کارمزدهای سنگین: کارمزدهای دوگانه، شامل کارمزد مدیریت (معمولاً حدود 2 درصد) و کارمزد عملکرد (حدود 20 درصد از سود)، می‌تواند بخش قابل‌توجهی از بازده سرمایه‌گذار را کاهش دهد.
• نقدشوندگی محدود: اغلب صندوق‌های پوشش ریسک دارای دوره‌های قفل سرمایه هستند که در طول آن، سرمایه‌گذار نمی‌تواند وجه خود را برداشت کند. این موضوع می‌تواند برای افرادی که نیاز به نقدینگی سریع دارند، مشکل‌ساز باشد.
• شفافیت پایین: بسیاری از صندوق‌های پوشش ریسک ملزم به افشای عمومی جزئیات استراتژی‌ها و ترکیب دارایی‌ها نیستند. این امر موجب می‌شود میزان شفافیت و اطلاع‌رسانی برای سرمایه‌گذاران محدود باشد.

بزرگترین هج فاندهای دنیا

بزرگترین هج فاندهای دنیا، بر اساس دارایی‌های تحت مدیریت (AUM)، عبارتند از:

• Bridgewater Associates: این صندوق هج در سال 1975 در نیویورک تأسیس شد و دفتر مرکزی آن در وست پورت کانکتیکات قرار دارد و رهبر جهانی صندوق‌های پوشش ریسک با بیش از 124 میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت به شمار می‌رود.
• Renaissance Technologies: این هج فاند در سال 1982 تأسیس شد و دفتر مرکزی آن در نیوریورک قرار دارد. استراتژی‌های سرمایه‌گذاری این صندوق مبتنی بر روش‌های ریاضی و آماری است و بیش از 106 میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت دارد.
• AQR Capital Management: به عنوان یکی از بزرگترین هج فاندهای دنیا در سال 1998 تأسیس شد و دفتر مرکزی آن در گرینویچ کانکتیکات قرار دارد. استراتژی‌های سرمایه‌گذاری این صندوق مبتنی بر شیوه تحقیقات کمی کاربردی است و بیش از 94.5 میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت دارد.

تفاوت صندوق پوشش ریسک با صندوق سرمایه‌گذاری مشترک چیست؟

صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک یک روش عملی و مقرون‌به‌صرفه برای ایجاد سبد متنوعی از سهام، اوراق قرضه یا سرمایه‌گذاری‌های کوتاه مدت هستند. آن‌ها در دسترس عموم و سرمایه‌گذاران عادی قرار دارند.

صندوق‌های پوشش ریسک معمولاً جذب سرمایه را فقط از طریق سرمایه‌گذاران معتبری که درآمد سالانه یا ثروت خالص قابل توجهی دارند، انجام می‌دهند. این دسته سرمایه‌گذاران برای مدیریت ریسک‌های بالقوه‌ در هج فاندها مناسب در نظر گرفته می‌شوند.

یک صندوق پوشش ریسک می‌تواند در زمین، املاک و مستغلات، سهام، ابزارهای مشتقه و ارزها سرمایه‌گذاری کند، در حالی که صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک معمولاً از سهام یا اوراق قرضه به عنوان ابزاری برای استراتژی‌های سرمایه‌گذاری بلند مدت استفاده می‌کنند.

برخلاف صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک که سرمایه‌گذاران می‌توانند سهام خود را در هر زمان بفروشند، در صندوق‌های پوشش ریسک معمولاً فرصت‌های فروش سهام محدود است و اغلب یک دوره خواب سرمایه یک ساله را تعیین می‌کنند.

به طور معمول، هج فاندها دارای ساختار 2 درصد کارمزد مدیریت و 20 درصد کارمزد عملکرد هستند، یعنی مدیران 2 درصد کارمزد برای مدیریت صندوق دریافت می‌کنند و برای رشد و سودآوری صندوق نیز 20 درصد دیگر کارمزد دریافت می‌شود.

استراتژی هج فاند در فارکس چیست؟

استراتژی هج فاند در فارکس یک استراتژی حفاظتی است که توسط سرمایه‌گذاران در برابر نوسانات بازار فارکس استفاده می‌شود و به طور کامل یا جزئی تأثیرات منفی بر پوزیشن‌های آن‌ها را جبران می‌کند. علاوه بر این، هدف استراتژی هج فاند در فارکس کاهش زیان در کوتاه مدت و به حداکثر رساندن سودآوری در بلند مدت است. در این استراتژی، معمولاً یک پوزیشن در جفت ارزهای همبسته در خلاف جهت پوزیشن اول باز می‌شود.

بیشتر بخوانید: آی بی در فارکس چیست؟

قوانین و مقررات صندوق‌ های پوشش ریسک

قوانین و مقررات مربوط به صندوق‌های پوشش ریسک، بسته به کشور و چارچوب نظارتی هر بازار مالی، متفاوت است. با این حال، اصول کلی نظارت بر این صندوق‌ها در اغلب نظام‌های مالی دنیا شامل موارد زیر می‌شود.

• الزامات ثبت و مجوز فعالیت: صندوق‌های پوشش ریسک معمولاً باید تحت نظارت نهادهای مالی رسمی ثبت شوند. با این حال، از آنجا که این صندوق‌ها برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و با دارایی بالا طراحی شده‌اند، الزامات نظارتی آن‌ها اغلب سبک‌تر از صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمومی است.
• محدودیت در جذب سرمایه‌گذار: صندوق‌های پوشش ریسک معمولاً فقط می‌توانند سرمایه‌گذارانی را جذب کنند که از نظر مالی توانمند و آگاه به ریسک باشند. در کشورهای مختلف، تعاریف متفاوتی برای «سرمایه‌گذار واجد شرایط» وجود دارد، اما معمولاً شامل افرادی با دارایی خالص بالا یا مؤسسات مالی حرفه‌ای می‌شود.
• الزامات افشاء و شفافیت محدود: برخلاف صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک، صندوق‌های پوشش ریسک الزام قانونی برای افشای کامل ترکیب دارایی‌ها یا جزئیات استراتژی‌های خود ندارند.
• قوانین مربوط به اهرم: صندوق‌های پوشش ریسک به‌طور گسترده از اهرم مالی برای افزایش بازده استفاده می‌کنند. مقررات بسیاری از کشورها سقف مشخصی برای نسبت اهرم تعیین کرده است.
• مقررات ضد پولشویی و شناخت مشتری: صندوق‌های پوشش ریسک موظف‌ هستند مقررات بین‌المللی مربوط به مبارزه با پول‌شویی و تأمین مالی تروریسم را رعایت کنند. این امر شامل شناسایی و تأیید هویت سرمایه‌گذاران، بررسی منشأ وجوه و گزارش تراکنش‌های مشکوک به نهادهای نظارتی است.
• الزامات مربوط به کارمزد و جبران خدمات مدیران: در اغلب نظام‌های نظارتی، صندوق‌ها موظف هستند ساختار کارمزد خود را به ‌صورت شفاف به سرمایه‌گذاران اعلام کنند. هدف از این مقررات، جلوگیری از تضاد منافع میان مدیران صندوق و سرمایه‌گذاران است.

قبل از سرمایه‌گذاری در هج فاند به چه نکاتی باید توجه کرد؟

• اسناد و قراردادهای صندوق را مطالعه کنید. این اسناد حاوی اطلاعاتی در مورد سرمایه‌گذاری در صندوق، استراتژی‌های صندوق، محل فعالیت صندوق و ریسک‌های پیش‌بینی‌شده است.
• سطح ریسک موجود در استراتژی‌های سرمایه‌گذاری صندوق و اینکه آیا با اهداف سرمایه‌گذاری شخصی، افق‌های زمانی و تحمل ریسک شما برابری می‌کنند یا خیر را درک کنید.
• تعیین کنید که آیا صندوق از تکنیک‌های سرمایه‌گذاری اهرمی یا سفته‌بازی استفاده می‌کند یا خیر.
• تضاد منافع احتمالی افشاشده توسط مدیران صندوق‌ها را ارزیابی کرده و در مورد سابقه و شهرت مدیران صندوق تحقیق کنید.
• نحوه ارزش‌گذاری دارایی‌های صندوق را بررسی کنید، زیرا صندوق‌های پوشش ریسک ممکن است در اوراق بهادار با نقدشوندگی بسیار پایین سرمایه‌گذاری کنند و این مورد بر هزینه‌هایی که مدیران از سرمایه‌گذاران اخذ می‌کنند، تأثیر می‌گذارد.
• باید بدانید که عملکرد یک صندوق چگونه تعیین می‌شود و آیا منعکس‌کننده وجوه نقد یا دارایی‌های دریافتی صندوق در مقابل برآوردهای مدیر از تغییر در ارزش است یا خیر.
• هرگونه محدودیت در فواصل زمانی اعمال‌شده برای بازخرید سهام را بررسی کنید.

کلام پایانی

هج فاند مانند یک صندوق سرمایه‌گذاری مشترک، مجموعه‌ای از وجوه با مدیریت فعال است که در منابع مختلفی توسط تیمی از متخصصان مالی سرمایه‌گذاری می‌شوند. هج فاند یک گزینه سرمایه‌گذاری جایگزین پرریسک در نظر گرفته می‌شود و مستلزم آن است که سرمایه‌گذاران بتوانند مبالغ زیادی را سرمایه‌گذاری کنند یا دارایی خالص بالایی داشته باشند. استراتژی صندوق‌ پوشش ریسک شامل سرمایه‌گذاری در اوراق بدهی و سهام، کالاها، ارزها، ابزارهای مشتقه و املاک و مستغلات است. صندوق‌های هج به امید کسب سودهای بزرگ برای سرمایه‌گذاران و خود، استراتژی‌های انعطاف‌پذیرتر و پرریسک‌تری را دنبال می‌کنند.

سؤالات متداول